Yildiz-Moran 1
Yildiz-Moran 2
Yıldız Moran
Zamansız Fotoğraflar
Sanatçı Açıklaması: Cumhuriyet dönemi fotoğrafının önemli temsilcilerinden olan ancak önemi sonradan anlaşılan ve günyüzüne çıkan kadın fotoğrafçıların başında gelen Yıldız Moran daha çok Anadolu'da çektiği sıradışı fotoğraflarıyla öne çıkar. Moran'ın fotoğraflarında sıradışı açılar dikkat çeker. Çoğu fotoğraflarının içinde insan yoktur ancak insan varlığı emeği kendini yoğun şekilde hissettirmektedir. Fotoğraflar adeta yokluk içinde varlığı temsil eden zamansız bir ruhtur. Moran'a göre şiirselliği olan herşey fotoğraflanmalıdır. Işık ve kompozisyon gerekli olan unsurlardır ancak esas olan anlamın ve içeriğin olmasıdır. Moran'ın fotoğrafları açık uçludur.İzleyicinin de konuyla iletişime geçmesini sağlayacak anlam katmanlarını oluşturan bir tasvir diline de ulaştığı görülmektedir. Bir röportajında fotoğrafa yaklaşımını şöyle ifade etmektedir: ''Fotoğrafın kavramını bulmaktı sorun;onu bulup geliştirmek. İnsanın savaşı kendiyledir. Anadolu fotoğraf için olağanüstü renkli bir cennet. İnsanları yalın, ulaşmak kolay. Ne var ki Anadolu'daki rengi evrensele ve her zaman geçerli kavramlara bağlayamadığımız sürece, bence o fotoğraf amacına ulaşamamıştır(...) Düşüneceksiniz, neyi nasıl yapacağınızı, çekeceğinizi önceden tasarlayacaksınız. Öyle ki ilgili her teknik sorun, konunuzla aradan çıkacaktır. Çıkacak kadar hakim olacaksınız duruma. En yeni gelişmeleri; en yeni olanakları arayacaksınız.''
Özgeçmiş:
Yıldız Moran Türkiye'nin akademik almış ilk kadın fotoğrafçısıdır. 1951 yılında Robert Kolej’den mezun olmuş ardından da Bloomsbury Technical College ile Ealing Technical College'de eğitimine devam etmiştir. 18 yaşında iken İngiltere'ye gitmiş ve burada Shakespeare Tiyatrosu'nun fotoğrafçısı John Vicker'den fotoğrafçılık üzerine eğitim almıştır. İlk fotoğraf sergisini 1953 yılında 21 yaşındayken Cambridge'de açmıştır. İngiltere'de kaldığı süre içerisinde Cambridege'de bir, Londra'da ise dört sergi açan Moran, ardından İstanbul, Ankara ve Edinburgh sergileriyle çalışmalarına devam etmiştir. Yıldız Moran, İspanya, Avusturya ve Portekiz’i gezerek bu ülkelerde de fotoğraf çekimleri yapmıştır. Türkiye'ye dönünce de İstanbul Beyoğlu'nda Maya Sanat Galerisi'nin üst katında kendi eserlerini de sergileyebileceği bir stüdyo kiralamıştır. Türkiye'de bulunduğu süre içerisinde: Cemal Gürsel, Muhsin Ertuğrul, Haldun Taner, Mücap Ofluoğlu, Adalet Cimcoz ve Haldun Dormen gibi isimlerin portre fotoğraflarını çekmiştir. 1963 yılında ise Özdemir Asaf'la evlenmiş olup bu evlikten sonra da fotoğrafçılığı bırakmıştır. Bu evliliğinden dört yılda üç çocuk sahibi olmuştur. İyi derecede İngilizce bilen Moran, Özdemir Asaf'a ait şiirleri İngilizce'ye çevirmiş, Türkçe-İngilizce sözlük alanında da çalışmalar yapmıştır. 1981 yılında eşi Özdemir Asaf'ı kaybetmiştir. 1982 yılında ise İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Fotoğraf Enstitüsü'nde Onur Üyesi olarak görev yapmıştır.