William Klein
William Klein
William Klein
New York, Roma, Moskova, Tokyo
“1956’da William Klein “Life is Good & Good for You in New York –Trance Witness Reveals” kitabıyla döneminin fotografik geleneklerini altüst etti ve Amerika’nın imajıyla uyuşmayan bir toplumu açığa çıkardı. Fotoğrafları hem stili hem de içeriğiyle büyük tartışmalara yol açarak, fotoğrafta devrim yarattı ve yıllar geçse de gücünden hiçbir şey kaybetmedi. William Klein 1956-1964 yılları arasında yine dönemin fotografik anlayışından uzak dört şehir kitabı üretti. New York, Roma, Moskova ve Tokyo’dan oluşan kitaplar, şehirleri daha önce hiç görülmemiş bir yöntemle grenli, şiddet ve acıdan kaçınmadan gösterdi. Şehirlerin yaşamına ait bu görüntüler acımasız bir gerçeklik ve dönemin psikolojik, sosyal ve ekonomik ruhunu yansımaktadır. New York başta olmak üzere şehir çalışmalarının arkasından yetişen yeni kuşak fotoğrafçılar ve tasarımcılar üzerinde görülmemiş bir etki yarattı.” Foam Magazine

Özgeçmiş
Sorbonne’da savaş sonrası GI Bill programının bir parçası olarak başlangıç eğitimini alan New York doğumlu Klein, Paris’de Fernand Léger stüdyosunda kısa bir süre geçirdi. Figüratif resimlerini ve soyut duvar resimleri 1952’de Milano’da sergiledi. Bu zaman diliminde mühendis Mangiarotti tarafından dönen paneller üzerine duvar resimleri, motifler ve formun sonsuz kombinasyonlarını yapmakla görevlendirilmişti. Panelleri belgelerken tesadüfi bir keşif açığa çıktı: Kendi etraflarında dönerken yakalandıklarında, geometrik soyutlamalara yeni bir enerji ve dinamizm geliyordu. Fotoğraf yöntemi ölçek, form ve devinimin keşfine olanak sağlamıştı. Soyut fotoğraflar ve dönen paneller Paris’te 1953’de Salon des Réalités Nouvelles ‘de sergilendi. Çalışmaları gören Amerikan Vogue dergisinden Alexander Liberman bir toplantı ayarlayarak, Klein’la özel projeler ve deneysel moda fotoğraf projeleri için Vogue’la çalışması üzerine anlaştı. Vogue Klein’ın New York kitabını finansa edecekti. New York’a döndüğünde Klein kendini şehre bıraktı, moda fotoğrafını tamamen yeni bir alana taşıdı; güzellik ve grotesk geniş açılı ve teleobjektifli fotoğraflarda yan yanaydı, devrimsel nitelikteki teknikleri yeni bir bakış açısını öncüledi. Eş zamanlı olarak Life is Good and Good for you in New York: Trance Witness Revels (1956) isimli bir kitap üzerinde çalışıyordu. New York’un acımasız sokaklarında sert ve karmakarışık günlük hayatı yakalıyor ve şehrin patlayıcı enerjisini yan yana ve cesur kompozisyonlarla dizginliyordu. Klein’ın acımasız bir dürüstlük sergileyen fotoğrafları ve tavizsiz bakışı büyük bir sansasyon yarattı. Vogue Amerika’da kitabı yayınlamayı reddetmiş olsa da başına buyruk sinemacı Chris Marker projenin Paris’te yayınlanmasına önayak oldu. Kitap 1957 Prix Nadar ödülünü kazandı. Devamında 1958-59 arası Roma, 1960’da Tokyo ve Moskova kitapları geldi. Tüm bu baskılar günümüzde oldukça rağbet görüyor ve Klein fotoğraf kitaplarının tarihinde çok tanınan, dikkate değer bir öncü olarak biliniyor. William Klein aynı zamanda başarılı ve saygı gören bir sinemacı. Hareketli resimlerin içine ilk “Pop” film “Broadway by Light”’la 1958’te daldı. Klein’ın her filminde fotoğraflarında da bulunan taviz vermez bakış fark edilebilir. 1960’larda dikkatini sinemaya yöneltmek üzere fotoğrafı bırakan Klein, daha sonra Muhammed Ali olarak yeni çekimler eklenerek değiştirilen Cassius the Great; The Greatest; Little Richard; the Vietnam War ve Mr Freedom ve Qui-Êtes Vous Polly Magoo gibi deneysel filmleri de içeren ikonoklastik bir portfolyo üretti. Son filmi Messiah(1999) sanat kariyeri boyunca kullandığı mevcut temaların destansı boyutta bir özetidir.Klein 1980’lerde, amansız ve yenilikçi yaklaşımıyla beraber “still fotoğraf” üzerindeki çalışmalarına döndü. O dönem “kontak baskı”larını büyük boyutlarda basarak, karar kılınan fotoğraftan önceki ve sonraki kareleri benzersiz bir şekilde açığa çıkardı. Duvar resmi büyüklüğündeki baskılarını, parlak fırça darbeleriyle özgürce cesur renkler kullanarak biçimlendirdi. Klein uzun ve değişik kariyerinin ana elementlerini bir araya getirdi: grafik form, kompozisyon ve renkle en eski duvar resimlerini öncü moda ve sokak fotoğraflarıyla yan yana koyarak, deneysel filmlerinin öyküleyici ve cesur görsel dilini kullandı. Bu, benzersiz vizyonunun bir araya geldiği bir dönüm noktasıydı. 1963’te Photokina, Cologne’da Klein yüzyılın en önemli 30 fotoğrafçısı arasında yerini aldı. 1989’da Fransa’da Commander of Arts and Letters ünvanına kavuştu. Arkasından prestijli Hasselblad ödülünü aldı ve 1999’da Londra’da Royal Photografic Soceity tarafından madalyayla ödüllendirildi. 2007’de International Center of Photography Infinity Award for Lifetime Achievement ödülüne layık görüldü ve yakın zamanda Nisan 2012’de Sony Dünya Fotoğraf Ödüllerinde Outstanding Contribution to Photography ödülünü aldı. 86 yaşındaki Klein Fransa, Paris’te yaşamaya ve çalışmaya devam ediyor.